ALMAN VATANDAŞLIĞINA GEÇİŞ YOLLARI (Die Wege zur deutschen Staatsbürgerschaft)
[Sıkça Sorulan Sorular - FAQ için buraya tikla ]
YENİ İKAMET HUKUKU (Aufenthaltsgesetz)
Göç Yasası İle İlgili Sorular Ve Cevapları (Fragen und Antworten über Zuwanderungsgesetz)
Zusammengestellt von: Kader Dogru
1.Yabancılar hangi amaçla Almanya’da bulunabilirler?
Genel olarak bir ikamet izni alabilmek için, kural olarak ilk önce aşağıdaki verilme
koşullarını yerine getirmeniz gereklidir:
a) geçerli bir pasaporta veya pasaport yerine geçer bir dökümana sahip olmanız gerekir,
b) geçiminizin güvenlik altında olması gerekir,
c) kimliğiniz ve tabiiyetiniz tesbit edilmiş olmalıdır,
d) ülke dışına sürme gerekçesinin bulunmaması gerekir,
e) ikametiniz Federal Almanya Cumhuriyeti’nin menfaatlerine zarar getirmemeli ve
onları tehlikeye sokmamalıdır,
f) gerekli vize ile giriş yapmış olmanız ve ikamet izninin verilmesi için ilgili bilgileri daha vize talebinde bulunurken sunmuş olmanız gereklidir,
g) Almanya’ya giriş veya ikamet yasasının bulunmaması gereklidir,
h) aykırı düşen, halen devam etmekte olan bir iltica işleminizin bulunmaması gerekir, fakat oturma izni verilmesine hakkınız olduğu durumlar bunun haricindedir. Geçiminizin güvenlik altında olması, geçiminizi, buna hastalık sigortası da dahildir, kamu kaynaklarından yararlanmak zorunluğunda olmaksızın, kendiniz tarafından karşılanması durumudur.
Bunların dışında Almanya’ya giriş kurallarına uymak zorunluğundasınız. Genel olarak her yabancının Almanya’ya giriş yapması ve yurt içinde kalabilmesi için bir ikamet iznine ihtiyacı vardır. Bunun genel olarak Almanya’ya gelmeden önce vize şeklinde Almanya yurtdışı temsilcilikleri’nden alınması gerekir. Bu temsilcilik Almanya Elçiliği veya bir Almanya Başkonsolosluğu olabilir. İlgili ikamet izninin Almanya’da verilmesinde aranan koşullar buralarda da geçerlidir. Vize yükümlülüğünden ayrı tutmalar ilerde bir hukuki kararnamede tesbit edilecektir. Vize yükümlülüğünden diğer ayrı tutmalar Avrupa Hukuku esaslarından çıkmaktadır.
2. Almanya’da İkamet Etmek İçin İzin: İkamet İzinleri
Bir ikamet İzni’ni
a) Federal Almanya sınırları içine seyahat etmek amacıyla,
b) öğrenim amacıyla (örneğin, üniversite veya lisan kursu ziyareti) – I. bölümün
5. noktasına bakınız,
c) kazanç sağlayan bir işte çalışmak amacıyla (bu durum serbest meslek sahipleri ve ücretli calışanlarla ilgilidir) – I.bölümün 6.noktasına bakınız,
d) uluslar hukuku, insancıl veya pollitik gerekçelerle (örneğin, sığınmacı olarak) - I.bölümün 7.Nnoktasına bakınız,
e) ailevi gerekçelerle (örneğin, eşlerin veya çocukların sonradan gelmeleri) - I.bölümün 8. Noktasına bakınız veya
f) yasal olarak öngörülen özel ikamet hakları gerekçesiyle (örneğin, küçük çocuk olarak Almanya’da yaşamış olan yabancıların geri dönme hakkı) - I.bölümün 9 ve 10.noktalarına bakınız,alabilirsiniz.
Gerekçesi olan durumlarda bir başka amaç için ikamet izni verilebilir.
3. Bir İkamet İzni İçin Gerekli Genel Koşullar
İkamet izni aldıktan sonra, ücretli bir işte çalışabilmek için, ayrıca calışma idaresi’nin vereceği bir calışma izini’ne sahip olmak yükümlülüğündemisiniz?
Hayır, şimdiye kadar olan çift izin işlemi şimdi bir onarma işlemi ile kaldırılmıştır: İkamet İzni alindıktan sonra, calışma izni talep etmek için, calışma idaresine başvurmanıza gerek kalmamaktadır. Bunun yerine ikamet izniniz hangi kapsamda ücretli bir işte çalışabileceğiniz ve bunun negibi bir çalışma olabileceği hakkında bilgi vermektedir. Çalışma İdaresi eskiden olduğu gibi iş piyasasına girişiniz hakkında karar vermek durumundadır, fakat bu işlem dahili olarak yürütülür.
Sonradan gelen aile mensuplarınız için bir değişiklik oluşmuştur: Eskisine karşın, sonradan gelen aile mensubunuzun ikametgah izni, eğer şahsen kazanç sağlayan bir işte çalışma hakkına sahipseniz, kendisine aynı şekilde ve hemen kazanç sağlayan bir işte çalışma hakkı tanımaktadır. Bu aynı zamanda aile mensubunuzun iş piyasasına kısıtlamasız giriş hakkı olduğu anlamına gelmektedir.
Diğer taraftan, evlilik birliğinizin Federal Almanya sınırları içinde en azından iki sene sürmüş
olması halinde, eşinizin kısıtlamasız çalışma hakkı doğmaktadır.
4. İkamet izninde bulunan calışma izni
a) Vize: Bu vize transit seyahatler veya 3 aya kadar olan kısa kalmalar için Sengen vizesi şeklinde mevcuttur ve Sengen uygulama sözleşmesi koşulları çerçevesinde verilir. Sengen-Vizesi ile bunun geçerlilik çerçevesinde turistik amaçla şu Sengen-ülkelerinde kalabilirsiniz: Belçika, Danimarka, Almanya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, İslanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Avusturya, Portegiz, İsveç ve İspanya. Almanya’da uzun süreli ikamet için, ülkenizdeki Alman Yurtdışı Temsilcilikleri’nde talepte bulunabileceğiniz bir vizeye gereksiminiz vardır.
b) Ikametgah izni sınırlı olup, belirli ikamet amaçları çerçevesinde verilir. Süresi ilgili amaca göre belirlenir. Duruma göre oturma izninden çalışma hakkından oluşur.
c) Yerleşme izni sınırsız sürelidir ve çalışma hakkını içerir. Bu izin süresel ve bölgesel olarak sınırlandırılmamıştır ve yan hükümleri, bazı koşullar altında politik çalışmaların yasaklanabileceği veya kısıtlanabileceği hususları haricinde, içeremez. Yukarıda belirtilen üç çeşit ikamet İzni’nin (Vize, ikametgah izni ve yerleşim izni) yanısıra iltica talebinde bulunanların iltica işlemleri süresince ikametleri için kalma müsaadesi (Aufenthaltsgestattung) ve sinirdisi ertelenmesi hakkında belge (Müsamaha Belgesi=Duldung) verilmesi eskiden olduğu gibi bulunmaktadır. Müsahama belgesi bir ikamet sıfatı olmayıp, sadece yabancılar dairesinin ülkeden sinirdisi işleminden tek taraflı olarak geçici bir süre için vazgeçtiğini gösterir. Müsamaha belgesi sahibinin ülke dışına çıkma yükümlülüğünün varlığı devam etmektedir. Onların yurt dışına çıkmaları halinde Almanya’ya geri dönme hakları bulunmamaktadır. Serbest dolaşım hakkı olan AB yurttaşları, II. bölüme bakınız, ikamet hakkı belgesini resen alırlar. Serbest dolaşım hakkı olan AB yurttaşlarının AB yurttaşı olmayan aile mensuplarına resen oturma izni-AB verilir.
5. Eğitim İkameti
Eğitim amacıyla ne zaman bir ikamet izni alabilirsiniz?
a) bir devlet yüksek okulunda veya devlet tarafından tanınan bir yüksek okulda öğrenim yapmak için
b) öğrenim talebi için
c) bir lisan kursuna katılmak için ve
d) ayrıcalı durumlarda okula gitmek için verilebilir.
Öğrenim amacıyla bir ikametgah izni verilirse, bu ikametgah izni aynı zamanda, lisan kursu, öğrenim kolleji veya buna benzer, öğrenimi hazırlayıcı tedbirler için de geçerlidir. Mesleki bir eğitim veya ihtisas yapmak amacı ile Almanya’da kalabilmek imkanı da bulunmaktadır. Fakat mesleki bir eğitim veya ihtisas yapabilmek için bir oturma iznini kural olarak sadece calışma federal acentasının muvafakati neticesinde veya mesleki eğitim ve ihtisas yapılmasının calışma federal acentasının muvafakatine gerek olmadığı hukuki kararname ile belirlenmiş olan durumlarda, alabilirsiniz. Bu durum devletlerarası sözleşmelerle düzenlenmiş olabilir. Mesleki eğitim amacıyla ikametgah İzni verilmesi resmi makamın takdirine kalmıştır ve bunun anlamı, bu izini almağa hakkınızın olmadığı demektir. Ikametgah izni en fazla iki senelik bir süre için verilir ve bu sürenin bitiminde, ikametin amacına uygun bir süre içinde ulaşılabileceği görülürse, kural olarak her iki senede bir uzatılır.
Mesleki eğitim yapmak üzere alınan mesleki eğitim izni esasında toplam olarak 90 tam günü veya 180 yarım günü geçmemek üzere çalışma imkanı tanır. Ek olarak öğrenci işleri de yapabilirsiniz. Bu hak da ikametgah izninizde belirtilir.
• Mesleki eğitim ikametgah izni sahibi olan bir kişi olarak yerleşme izini alabilirmiyim?
Mesleki eğitim amacıyla alınan bir ikametgah izni sahibi olarak yerleşme yzini alamazsınız. Mesleki eğitim ikameti anlamı ve amacı açısından sadece geçici bir süre içindir. Mesleki eğitim amaçlı bir ikametgah izni sahipleri beş seneyi doldurmaları halinde yerleşme izini alamazlar.
• Mesleki eğitimdem sonra ikamet imkanları
Şimdiye kadar geçerli olan yabancılar yasasından değişik olarak, öğreniminizi bitirdikten sonra artık Almanya’yı terketmek zorunluğunda değilsiniz. Yeni ikamet yasası öğrenim amaçlı ikametgah izninizi Almanya’da işyeri bulabilmeniz için bir sene daha uzatma imkanı tanımaktadır. Ikametgah izninizin uzatılması için gerekli koşullar, öğreniminizi başarı ile bitirmiş olmanızdır. Niteliğinize uygun, yabancılara açık olan, bir işyeri bulabilirseniz, I.bölüm 6.noktaya bakınız, kazanç sağlayıcı işte çalışmak üzere bir Ikametgah İzni verilebilir.
• Mesleki öğrenim süresi içinde bana başka bir amaç için ikametgah izni verilebilirmi?
Mesleki eğitim görmek üzere verilen bir ikametgah izni haricinde kural olarak –yani olağanüstü gerekçeler bulunmadıkça- başka bir amaç için ikametgah izni verilemez veya izniniz uzatılamaz.
Fakat yasal olarak hakkınız varsa, size bir başka amaçla ikametgah izni verilir. Örneğin ailevi gerekçelerle bir ikametgah izni almak hakkınızın bulunması durumları.
6. Kazanç Sağlayıcı Çalışmalar Amacıyla İkamet¶
Kazanç sağlayıcı çalışmalar altında her serbest çalışma ve her çalıştırılma, yani ücret karşılığı çalışma, anlaşılır. Ücret karşılığı çalışmanızın anlamı, her zaman sizin başka bir kişinin talimatları çerçevesinde ve size talimatlar veren bir başka kişinin organizasyonuna bağlı olarak çalıştığınız durumlardır. Temel kural olarak: İşçi iseniz, serbest çalışmıyorsunuz demektir.
• Kazanç sağlayıcı serbest çalışmak amacıyla ne zaman bir ikamet izni alabilirsiniz?
Kural olarak aşağıdaki koşullar çerçevesinde bir ikametgah izni alabilirsiniz:
a) arzu ettiğiniz çalışma nitelikli bir meslek öğrenimini gerektirmektedir ve eger bu mesleki niteliklere sahipseniz,
b) somut bir işyeri teklifi ibraz edebilirsiniz,
c) meslek grubunuz için hukuki kararname ile ikametgah izni verilmesi öngörülmüştür ve
d) calışma federal acentası çalıştırılmanıza muvafakat eder. Çoğunluklu durumlarda calışma federal acentası muvafakatini ancak, öncelik tanınan işçilerin, herşeyden önce almanların, AB-Yurttaşlarının ve İslanda, Liechtenstein ve Norveç yurttaşlarının (Avrupa Ekonomik Bölgesi Üyeleri1) mevcut olmaması halinde verir. Çalışma federal acentası ayrıca, yabancıların çalıştırılması neticesinde iş pazarında bunun olumsuz tesirlerinin oluşup, oluşmadığını inceler. Muvafakat edilmesi için gerekli koşullardan diğer biri de, yabancı işçinin aynı nitelikteki alman işçilerden daha uygunsuz koşullarda çalıştırılmamasıdır.
İstisnalar:
Eğer çalıştırılmanız bir hukuki kararname gereğince muvafakat verilmesini öngörmüyorsa, calışma federal acentasının muvafakati olmaksızın bir ikametgah izni alabilirsiniz. Bunlar iş pazarına olumsuz etkilerinin olması beklenmeyen, diğer işçiler tarafından yapılması olanaksız olan bireysel yeteklilik gerektiren çalışmalardır. Bu durum örneğin misafir ilim adamları, sanatkarlar ve federal ligde oynayan mesleki futbolcularda olduğu gibidir. İstisnalı olarak ikametgah izni, takdir yetkisi yolu ile çalıştırılmaları hukuki kararname ile tesbit edilmemiş olan meslek grupları için de verilebilir. Fakat bu durumlarda, yabancının çalıştırılmasında kamusal, özellikle bölgesel, ekonomik veya iş pazarı politikasını içeren menfaatlerin sözkonusu olması gerekmektedir.
• Eğer nitelikli bir meslek eğitimi gerektirmeyen işte çalışmanız halinde ikametgah izni
almanın imkanı varmıdır?
İlgilendiğiniz çalışmanın nitelikli bir meslek eğitimi gerektirmemesi durumunda, ikametgah izni ancak bu çalışmanın yapılmasına devletler arası sözleşmeler veya hukuki kararname ile (örneğin, sezon işçilerinde veya fabrika sözleşmeli elemanlarında olduğu gibi) müsaade edilmiş olması halinde verilir.
• Kazanç sağlamak üzere serbest bir işte çalışmak amacıyla verilmiş ikametgah izni ne kadar süreyle verilir?
Ikametgah İzni sadece süreli olarak verilir. Bu süre her bir çalışmanın cinsine göre ve/veya ikametin hukuken müsaade edilen en uzun süresine göre ayarlanır ve ikametgah iznindeki kayıttan anlaşılır.
• Yüksek nitelik sahibi olanlar için özel kurallar varmıdır?
Yüksek nitelik sahibi yabancılar yukarıda belirtilen koşullarla bir ikametgah izni alabilirler. Belirli durumlarda ikametin hemen başında bir yerleşme İzini verilebilir. 1 Avrupa Ekonomik Bölgesi (AEB) üyeleri, bütün AB-Ülkeleri, İzlanda, Liechtenstein ve Norveç’tir. Buna örneğin sizin
- özel mesleki bilgilere sahip bilim adamı olarak,
- yüksek mevkili görevde olan bir öğretim üyesi veya ilimsel eleman olarak,
- yasal hastalık sigortasının aidat ölçüsü sınırının en aşağı iki misline eşit bir kazancı olan, özel meslek tecrübesi olan bir uzman veya yönetim personeli olarak çalışmanız halinde olanak vardır.
Bunların dışında aşağıdaki koşulların yerine gelmiş olması gerekir:
a) Eğer hukuki kararname veya ülkeler arası sözleşmelerle başka kurallar oluşturulmamış ise, calışma federal acentası’nın yerleşme izninin verilmesine muvafakat etmesi gerekmektedir.
b) Federal Almanya Cumhuriyeti’ndeki yaşam münasebetlerine entegre ve geçimin devlet yardımı almaksızın güvenlik altında olduğu varsayımının gerekçelerinin bulunması gerekmektedir.
c) Eğer Eyalet Dairesi, yerleşme izninin verilmesinin kendilerinin muvafakati çerçevesinde yapılmasına karar verirse, eyalet dairesinin muvafakatinin verilmiş olması gerekir. Fakat yerleşme izninin verilmesi hak çerçevesinde olmayıp, resmi makamın takdirine bağlıdır.
• Kazanç sağlamak üzere serbest bir işte çalışmak amacıyla ne zaman bir ikamet izni alabilirsiniz?
Eğer kazanç sağlamak üzere serbest bir işte çalışmak amacıyla Almanya’da kalmak istiyorsanız, aşağıdaki koşulların yerine gelmiş olması halinde bir oturma izni alabilirsiniz:
a) Üstün bir ekonomik menfaatin veya özel bir bölgesel ihtiyacın bulunması gerekir,
b) çalışmanın ekonomiye olumlu tesirde bulunacağı beklentisini yaratmalıdır ve
c) bu çalışmanın tatbikinin finansmanının şahsi sermaye veya bir kredi teminatı ile teminat altına alınmış olması gerekmektedir. Kural olarak an aşağı bir milyon euro yatırım yaparsanız ve on işyeri oluşturursanız koşullar oluşmuştur. Eğer bu durum oluşmamış ise, buna karşın, ilgili ticari tasarınızın taşıma kabiliyetinin, sizin ticari tecrübenizin, yatırılan sermayenin yüksekliğinin, çalışma ve meslek öğrenimi durumuna olumlu tesirinin ve yenilikler ile araştırmalar hakkındaki katılımlarınızın olumlu bir değerlendirmesi neticesinde, bir oturma izni verilebilir. Değerlendirmeye planlanan çalışmanın yapılacağı yerdeki uzman heyetler, yetkili meslek daireleri, kamusalhukuksal meslek temsilcilikleri ve mesleki izin için yetkili makamlar katılırlar.
Eğer 45 yaşından daha yaşlıysanız, ayrıca –oturma izni için diğer bir koşul olarak- uygun bir emeklilik bakımınızın varolduğunu kanıtlamanız gerekir.
Avantajınız:
Ticari düşüncelerinizi başarılı bir şekilde gerçekleştirebilirseniz ve geçiminiz teminat altına alınmışsa, talep üzerine –sürekli ikamet ile ilgili esas kurallardan sapmak üzere- henüz üç sene (beş sene yerine) sonra bir yerleşme izni alabilirsiniz.
• Belirli ülkeler için özel kurallar
Azami tercih veya iyiniyet kuralları içeren dostluk, ticari ve yerleşme sözleşmeleri gerekçeleri ile –yukarıda belirtilen koşullardan sapmak üzere- sizin aşağıda adı geçen ülkelerin tabiiyetine sahip olmanız halinde, size kazanç sağlamak üzere serbest bir işte çalışmak amacıyla, bir oturma İzni verilebilir:
Dominik Cumhuriyeti Sri Lanka
Endonezya Japonya
Iran Amerika Birleşik Devletleri
Filipinler
Bulgaristan ve Romanya tabiiyeti sahipleri ülkeleri ile AB arasındaki iki taraflı asosyasyon sözleşmesi çerçevesinde kazanç sağlamak üzere serbest bir işte çalışmak amacıyla veya bir şirketin kurulması ve yönetilmesi amacıyla bir oturma izni alabilirler. Fakat bu oturma izni iş pazarına girişe imkan yaratmaz.
7. Devletler Umumi Hukuku, İnsani Veya Politik Gerekçelerle İkamet:
• Kabul edilmiş sığınmacı olarak hangi ikamet iznini alırsınız?
Eğer sizin sığınma hakkı olan kişi olarak kabul edilmeniz 1.1.2005 tarihinden sonra oluşmuş ise, şimdiye kadar geçerli hukuktan farklı olarak artık süresiz ikamet izni almayacak, bunun yerine bir (süreli) oturma izni alacaksınız. Eğer siz 1.1.2005 tarihinden sonra sığınmacı olarak kabul edilmişseniz, sizde ikamet yasasının 60. maddesinin 1. fıkrasının 1. bendi gereği olan koşulların bulunması gerekçesiyle (Konvansiyon Sığınmacısı) size bir oturma izni verilir. Bu her iki durumla bağlantılı oturma izni size çalışma hakkı tanır. Üç senelik oturma izni sahipliği neticesinde, eğer sığınmacılar ve göçmenler federal dairesi (eski adıyla yabancı sığınmacıların tanınması federal dairesi) yabancılar dairesine sığınma hakkı olan kişi veya konvansiyon sığınmacısı olarak kabul edilmenizin iptali veya geri alınması durumunun olmadığını bildirmesi üzerine, bir yerleşme izni verilir.
• Size kontenjan sığınmacısı olarak hangi ikamet izni verilir?
Yeni gelen kontenjan sığınmacılarına şu anda eskiden olduğu gibi bir yerleşme izni verileceğinden hareket edilmektedir. Şimdiye kadar olduğu gibi kontenjan sığınmacıları için ikamet izni ikamet yeri sınırlandırılması ile donatılabilir.
• İnsani gerekçelerle oturma izni almanın başka imkanları varmıdır?
Bir yabancıya yabancı bir ülkeden kabulü için devletler hukuku bağlantısındaki veya acil insani gerekçelerle bir oturma izni verilebilir. Bir federal eyaletin en yüksek makamı içişleri bakanlığı ile karşılıklı anlaşma neticesinde devletler hukuku bağlantısındaki veya insani gerekçelerle veya federal Almanya Cumhuriyeti’nin politik menfaatlerinin korunması için, belirli ülkelerden gelen yabancılara veya belirli yabancılar grublarına oturma izni verilmesi talimatını verebilir (bunun tabiri, eski durumların düzenlenmesi). Zor durum komisyonunun talebi üzerine en yüksek makam (Berlin’de İçişleri Senato İdaresi) yurt dışına çıkmak zorunluğunda olan bir yabancıya bunun bir zor durumu gerekçesiyle, bu kişinin yasada öngörülen verilme veya uzatma koşullarını yerine getirmemesine karşın, yabancılar dairesi tarafından bir oturma izni verilmesi veya oturma izninin uzatılması talimatını verebilir. Fakat buradaki koşul acil insani ve şahsi gerekçelerin yabancının federal Almanya Cumhuriyeti sınırları içinde kalmağa devam etmesinin haklı gerekçelere dayanmasıdır. Kural olarak bir yabancının ağır suçlar işlemesi neticesinde kenmdisine bir oturma izni verilmesi olanaksız olacaktır. İşlemler için IV.bölüm 4.noktaya bakın. Size aynı zamanda, eğer Avrupa Birliği Meclisi’nin bir kararı gerekçesiyle geçici olarak koruma verilmesi halinde, bir oturma izni verilir. Bedeni ve hayati tehlike gerekçesiyle size karşı yasal yurt dışına sürme yasağı bulunması halinde, size bir oturma izni verilmelidir.
2 ikamet yasası’nın 60. mad. 1. fık. 1. bendi: „Sığınmacıların hukuki statüsü hakkındaki 28 temmuz 1951 tarihli sözleşmenin tatbikinde, bir yabancı hayatının ve hürriyetinin, onun ırkı, dini, tabiiyeti, bir sosyal gruba aitliği veya politik inaçları gerekçeleriyle tehlike altında olduğu bir ülkeye sürülemez.“
Federal Almanya Cumhuriyeti sınırları içinde kalmanızı gerektiren acil insani veya şahsi gerekçelerin veya Federal Almanya Cumhuriyeti’nin büyük ölçüde kamu menfaatlerinin bulunduğu sürece, size geçici bir süre için Oturma İzni de verilebilir. Acil şahsi durumlar, örneğin sizin ülkenizde yapılmasına imkan olmayan bir ameliyatın yapılmasının veya ağır bir hastalık geçiren aile mensubunuza bakmanızı gerektiren durumlardır. Federal Almanya Cumhuriyeti’nin büyük ölçüde kamu menfaatleri, örneğin önemli bir mahkeme davasında şahit olarak ifade vermenizin gerekli olması gibi, durumlarda bulunmaktadır. Oturma izni ilk önce en fazla altı ay için verilir. Eğer şimdiye kadar yasal olarak 18 ay Almanya’da bulunmaktaysanız, size geçerlilik süresi üç seneye kadar olan bir oturma izni verilebilir. Aile mensuplarının sonradan getirilmesi imkan dahilinde değildir.
Icra kabiliyeti olan yurt dışına çıkma yükümlülüğünüz olduğu halde, ülkeden sürülme engelleri bulunduğundan dolayı, yurt dışına çıkmanıza imkan olmadığı durumda da bir oturma izni verilebilir.
Burada şu koşulları yerine getirmeniz gerekmektedir:
a) İcra kabiliyetli yurt dışına çıkma yükümlülüğünüz bulunmaktadır,
b) yurt dışına çıkmanız hukuki veya gerçekcil gerekçelerle imkansızdır,
c) yurt dışına çıkma engelleri belirli bir sürede ortadan kalkmayacaktır ve
d) yurt dışına çıkma engellerinin oluşmasında sizin suçunuz yoktur.
Bir hukuki durum, örneğin bir yetkili mahkemenin sizin ülkeden sürülmenizin geriye atılması talimatını verirse veya savcılık ülkeden sürülmeniz için gerekli muvafakati vermekten kaçınırsa, oluşur. Ülke dışına çıkmanızın imkansız olması, örneğin sizi hiç bir ülkenin kabul etmemesi veya ağır hastalığınız gerekçesiyle seyahat edecek durumunuzun olmaması, halleridir.
8. Aile Birleşimi:
Evvelce yabancılar yasasında olduğu gibi, sadece eşler ve küçük çocuklar sonradan Almanya’ya gelebilirler. Kayıtlara geçmiş eşcinsiyetli hayat arkadaşları için aile birleştirilmesi kuralları da buna uygun olarak geçerlidir. Bunların haricindeki aile mensuplarının sonradan gelmeleri şimdiye kadar olduğu gibi resmi makamın takdirine bağlıdır ve olağanüstü bir zor duruma sebebiyet vermemek için müsaade edilebilir.
• Alman vatandaşlarının aile mensuplarına hangi İkamet İzni verilir?
a) bir alman vatandaşının eşiyseniz veya
b) bir alman vatandaşının reşit olmamış, bekar çocuğuysanız veya
c) alman vatandaşı reşit olmamış, bekar bir çocuğun velayet hakkı olan ebeveynlerinden birisiyseniz ve sizin alman vatandaşı olan aile mensubunuzun sürekli ikametinin Almanya’da olması
halinde, yani burada yaşaması halinde, hukuki hakkınız bulunmaktadır. Yabancılar dairesi size, reşit olmamış alman vatandaşlığı sahibi çocuğunuzun velayet hakkına sahip olmadığınız halde, çocuğunuzla bir ailevi beraberlik durumunda –yani kayyım ve bakım bereberliği olarak- Almanya’da birlikte yaşıyorsanız, bir oturma izni verebilir. Geçiminizin teminat altında olduğunu ispat etmeniz gerekmemektedir. Bu oturma izni verildiği tarihten itibaren sizin çalışma hakkınız olduğu kaydını içerir.
Üç seneden beri oturma izni sahibi olmanız halinde, eğer alman vatandaşı olan eşinizle ailevi müşterek yaşam devam ediyorsa, ülkeden sinirdisi gerekçeniz bulunmuyorsa ve basit bir şekilde almanca olarak anlaşma yeteneğiniz varsa size kural olarak bir yerleşme izini verilir.
• Aile mensuplarınızın sonradan gelebilmeleri için, bir yabancı olarak hangi koşulları
yerine getirmeniz gerekmektedir?
Eger kisi
a) bir oturma izni sahip ise veya
b) bir yerleşme izni sahip ise ve
c) yeterli ikamet olanaklarına sahipseniz.
Sonradan gelen aile mensubunuz, aile birleştirmesi ile ilgili talimatların başka düzenlemeler içermememesi halinde, ikamet ve Almanya’ya giriş için genel koşulları yerine getirmelidir, 1, bölümün 3.noktasına bakınız. Eğer siz aile mensuplarınızın veya birlikte yaşadığınız akrabalarınızın geçimlerini sağlamak üzere sosyal yardım alıyorsanız, aile mensuplarınıza oturma izni verilmeyebilir. Bu durum sığınmacılık hakkı olanlar, kontenjan sığınmacıları ve insani sebeplerle bir yerleşme izini sahibi olan kişiler için geçerli değildir. Eğer bu gruplardan birisine dahilseniz, eşinizin veya hayat arkadaşınızın ve reşit olmayan çocuklarınızın aile birleşimine, sizin ikamet yerinizin
yeterli olmaması veya onların geçimlerini teminat altına almağa imkanınızın bulunmaması halinde dahi, izin verebilir.
Eğer size bir oturma izni
a) sizin devletler hukuku ile ilgili veya acil insani gerekçelerle yurt dışından gelmeniz kabul edildiyse veya
b) en yüksek eyalet makamı tarafından verilen kararla burada kalmanıza izin verilmişse veya
c) sizin ülkeden sürülme yasağının tebit edilmesi neticesinde korunma durumundan faydalanmanız halinde, verilmişse, yabancılar dairesi sizin aile mensuplarınıza, devletler hukuku ile ilgili veya acil insani gerekçelerin bulunması veya Federal Almanya Cumhuriyeti’nin politik menfaatlerinin korunmasının gerekmesi durumunda, bir oturma izni verebilir.
• Kendilerine geçici olarak tanınan koruma amacıyla verilen oturma izni sahibi olan yabancılar için hangi özellik geçerlidir?
Eğer bu gruba dahilseniz, aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi halinde, eşinizi, reşit olmayan çocuklarınızı, ve eşinizin reşit olmayan çocuklarını sonradan yanınıza getirme hakkına sahip olursunuz:
a) Ailevi müşterek yaşamınızın gelinen ülkede öncede oluşmuş ve göç durumuyla ortadan kalkmış olması gereklidir ve
b) aile mensubunuzun AB üyesi bir başka ülke tarafından üstlenilmiş olması gerekmektedir. Onun AB haricinde bulunması halinde, kendisinin korunmaya muhtaç olması gerekmektedir. Oturma izni verilmesi için gerekli genel koşulların, 1.bölümün 3.noktasına bakınız, bulunması şartı aranmaz. Yanına gelinecek yabancının diğer yabancı aile mensupları veya yanında yaşayan mensupları için sosyal yardıma muhtaç durumda olmasının burada bir sakıncası yoktur. Sonradan gelen aile mensuplarına aynı şekilde geçici olarak tanınan koruma amacıyla oturma izni verilir.
• Oturma izni olan hangi kişiler için aile birleştirmesi imkanı bulunmamaktadır?
a) insani veya şahsi gerekçelerle veya kamunun büyük menfaatleri gerekçesiyle geçici bir ikamet gerekçesiyle veya
b) sadece ülke dışına seyahatinin imkansız olduğu gerekçesiyle oturma izni verilmiş kişilerin aile mensuplarını sonradan getirmelerine müsaade edilmez.
• Eşiniz veya hayat arkadaşınız yanınıza sonradan nezaman gelebilir?
Eşinizin veya hayat arkadasinizin ancak su kosullarda yaniniza gelmesi mümkündür
a) sizin bir Yerleşme İzini sahibi olmanız halinde veya
b) sizin sığınma hakkı olan kişi veya sözleşme sığınmacısı olarak bir ikamet izini sahibi olmanız halinde veya
c) beş seneden beri bir oturma izni sahibi olmanız halinde veya
d) ikamet izni sahibi olmanız, oturma izni aldığınızda evli durumda olmanız ve oturma izninizin tahminen en az bir sene süreli olması halinde bulunmaktadır. Bu koşulları yerine getirmemenize karşın yabancılar dairesi eşinize veya hayat arkadaşınıza oturma izni verebilir, fakat buna hakkınız bulunmamaktadır.
• Reşit olmayan çocuklarınız ne zaman sizin yanınıza sonradan gelebilirler?
Çocukların Almanya’ya gelebilme yaşı indirilmemiştir. Çocukların 12. yaşgününe kadar getirilebilmesi izin verilmesi hakkında yapılan teklifler dikkate alınmamıştır. Bir yerleşme izni veya oturma izni bulunan iltica hakkı sahiplerinin ve Cenevre sığınmacılar sözleşmesi çerçevesindeki sığınmacıların çocukları için onların 18. yaşını dolduruncaya kadar sonradan getirilme hakları bulunmaktadır. Bu gruplara ait kişilere, geçimlerinin teminat altına alınmamış olması ve de yeterli ikamet olanağının bulunmaması halinde dahi, bir oturma izni verilmesi imkan dahilindedir. Henüz 16. yaşlarını doldurmamış bulunan reşit olmayan, bekar çocuklar için, bunların her iki ebeveyinlerinin veya velayete tek başına sahip olan ebeveynin bir oturma izni veya yerleşme izni sahibi olması halinde, oturma izni alma hakkı bulunmaktadır. Çocuğun 16. yaşını doldurmuş fakat 18. yaşını doldurmamış olması halinde, aşağıda belirtilen diğer koşulların yerine getirilmesi neticesinde, kendisinin aynı şekilde hakkı bulunmaktadır:
a) ya çocuğun ebeveynleri ile birlikte yaşamının merkezi noktasının Federal Almanya Cumhuriyeti’ne taşıması veya
b) çocuk Almanca lisanını iyi bilmesi veya
c) çocuğun şimdiye kadar olan eğitimi ve yaşam ortamı gerekçesiyle, buradaki yaşam ortamına uyum sağlayabileceğinin teminat altında olduğu belirtilerinin varolduğunun görünürlüğü gerekmektedir.
Hak sahibi olunduğu durumlar haricinde yabancılar dairesi reşit olmayan çocukların sonradan getirilmesine, somut olayda özellikle zor bir durumun oluşmasından kaçınmak gerekçesiyle, izin verebilir. Burada çocuğun esenliği ve ailevi durum dikkate alınır. Federal Almanya Cumhuriyeti sınırları içinde doğan çocuklara, annenin bir oturma veya yerleşme izni sahibi olması durumunda, resen bir oturma izni verilir.
• Sonradan gelen aile mensuplarnın şahsi oturma hakları nezaman oluşur?
Evlilik birliğinin ortadan kalkması durumunda, ikamet yasasına göre
a) evlilik birliğinin Almanya’da hukuki olarak enaz iki sene sürmüş olması halinde,
b) evlilik birliğinin Almanya’da sürmekteyken diğer eşin vefat etmiş olması halinde veya
c) evlilik birliğinin Almanya’da hukuki olarak enaz iki sene sürmüş olmamasına karşın, zor bir durumun oluşmasından kaçınmak gerekçesiyle, eşin ikametinin devamına olanak yaratılması durumunda ve
d) diğer eşin yukarıda belirtilen ilgili koşulun oluşması esnasında oturma izni veya yerleşme izini sahibi olması durumunda eşlerin bir şahsi oturma hakkı bulunmaktadır. Bu durumlarda eşin, ekonomik durumuna bağlı olmaksızın, oturma izninin bir sene için uzatılmasına hakkı vardır. Bunu takip edecek uzatmalar onun geçiminin teminatına bağlı olarak yapılabilir.
Hayat arkadaşları da, aynı koşullar altında, aynı şekilde bir şahsi ikamet hakkı sahibidirler. Zor durum düzenlemesi
e) şimdiye kadar sadece evlilikten oluşan yaşam birlikleri için geçerlidir.
Şahsi ikamet hakkı çerçevesinde verilen oturma izni kazanç sağlamak amacıyla bir çalışma
yapmaya hak tanır.
Eğer çocuğunuz 16. doğum gününe kadar beş senedir bir oturma izni sahibiyse, ona bir yerleşme izni olarak şahsi ikamet hakkı verilir. Yerleşme İzni sonradan getirilen çocuğunuza
a) kendisinin onsekiz yaşını doldurmuş ve beş senedir bir oturma izni sahibi olması durumunda,
b) yeterli derecede almanca bilmesi durumunda ve
c) geçiminin teminat altında olması durumunda da verilir.Çocuğunuzun bitiminde diploma alacağı bir eğitim yapması halinde son koşuldan feragat edilir.
9. Almanya’ya Tekrar Dönme Hakkı
• Genç yabancılar için
Eğer küçük çocuk olarak alışagelmiş ikametiniz (sürekli olarak) hukuki olarak Almanya’da oluşmuşsa, sizin –şimdiye kadar yabancılar yasası’nda düzenlendiği gibi- bir oturma izni almaya,
a) Almanya’dan çıkmadan önce burada sekiz sene yaşamış ve altı sene bir okulu ziyaret etmiş olmanız durumunda,
b) geçiminizin, şahsi kazanç getiren çalışmanızla veya Almanya’da yaşamakta olan bir şahıs tarafından verilen, beş sene için sizin geçiminizi teminat altına aldığını belirten bakım yükümlülüğü ile teminat altına alınması durumunda ve
c) Almanya’ya geri dönüş talebinin 15. yaşın bitiminden sonra, fakat 21. yaşın bitiminden önce yapılması durumunda, hakkınız vardır. Sizin Almanya’yı terkettiğiniz zaman ülkeden altılmış veya ülkeden atılma durumunun oluşmuş olması halinde, yabancılar dairesi size oturma izni vermekten kaçınabilir. Bu durum ülkeden atılma gerekçesinin oluşması veya –eğer siz henüz onsekiz yaşını doldurmamışsanızsizin Almanya’daki bakımınızın teminat altında olmaması durumunda da geçerlidir. Eğer siz gerekli (ön) ikamet sürelerini doldurmamışsanız veya dilekçe verme süresini geçirmişseniz, size zor bir durumun oluşmasından kaçınmak gerekçesiyle, sizin Almanya’ya dönüşünüze takdir yoluyla izin verilebilir. Önikametin ve Almanya’daki okul ziyaretinin yasaca belirtilen minimum süresinden, sizin tanınan bir okulu Almanya’da diploma alarak bitirmeniz durumunda feragat edilebilir. Ikematgah izni size çalışma hakkı tanır.
• Emekliler için
Eğer Almanya’yı terketmeden önce Almanya’da hukuki olarak en az sekiz sene yaşamışsanız ve bir Alman kurumundan geçiminizi teminat altına alacak emekli maaşı alıyorsanız, kural olarak sizin Almanya’ya dönüşünüze izin verilir
10. Alman vatandaşlığının kaybından sonraki ikamet izni:
Sizin Alman vatandaşlığını ne zaman kaybedeceğiniz vatandaşlık yasasında düzenlenmiştir. Bu durum örneğin, sizin iki vatandaşlık sahibi olmanız ve 18. doğum gününüzde seçme kararınızı Alman vatandaşlığına karşı vermiş olmanız halinde oluşur. Sizin belirli şartlar altında alman vatandaşlığının kaybından sonra,
a) Alman vatandaşlığının kaybı esnasında beş seneden fazla bir süredir Almanya’da alman olarak yaşamış olmanız durumunda, yerleşim izni ve
b) Alman vatandaşlığının kaybında bir senedir Almanya’da yaşamış olmanız durumunda, ikametgah izni almağa hakkınız vardır.
Eğer siz alman vatandaşliğinı kaybettiğinizde dış bir ülkede yaşamaktaysanız, yeteri kadar almanca bilmeniz durumunda, size bir ikametgah izni verilebilir. Fakat bu durumda ikametgah izni almağa hakkınız bulunmamaktadır. Bir ikametgah izni almak için bunun haricinde yerine getirilmesi gerekli koşullara da, I.bölümün 3.noktasına bakın, sahip olmanız gerekir. Eğer genel koşulları yerine getiremezseniz, fakat özel bir durumun varlığı durumunda, yabancılar dairesi bir istisna yapabilir ve size ikametgah izni verebilir. Fakat sizin buna hakkınız sözkonusu değildir.. Alman vatandaşlığını kaybettiğinizi öğrendikten sonra bir ikametgah veya yerleşme izni için dilekçe vermeye altı ay vaktiniz bulunmaktadır. Lütfen bu sürenin geçmemesine dikkat ediniz! Yabancılar dairesinin bu dilekçeniz hakkında karar vermesine kadar Almanya’daki ikametinize izin verilir. Eğer bu süreyi geçirirseniz ve dilekçenizi gecikmiş olarak verirseniz, yurtdisina sürülmeniz yabancılar dairesinin kararına kadar ertelenir, yani size bir müsamaha belgesi (Duldung) verilir. Alman vatandaşlığının kaybından sonra, yabancılar dairesinin kararına kadar çalışmanıza izin verilir. Bir ikametgah izni alırsanız, bu izin size çalışma hakkı tanır. Bu durum ikametgah iznine kayıtlanır. Size bir yerleşme izini verilmesi halinde çalışma hakkınız zaten bulunmaktadır.
11. Müsamaha belgesi (Duldung) sahibi ve göç yasası:
• Göç yasası müsamaha belgesi sahipleri için hangi değişiklikleri getirmektedir?
1.1.2005 tarihinden önce verilen müsamaha belgesi (Duldung) önceleri bitimine kadar geçerlidir. Yani bu süre içinde ülke dışına sürülmeniz ertelenmiş demektir. Müsamaha belgesinin süresinin bitmesi halinde, yabancılar dairesi sizin ikametiniz hakkında yeniden karar verir. Zincirleme müsamaha yeni ikamet yasası ile kaldırılmış olacaktır. Bu gerekçeyle bir müsamaha belgesi sahibine, ülkeden sürülmenin 18 aydır ertelenmiş olması ve müsamaha belgesi sahibinin kusuru olmaksızın seyahat edememiş olması durumlarında, bir ikametgah izni verilecektir. Yurt dışına çıkışınızı kusurlu olarak engellemeniz, örneğin yanlış bilgiler vermeniz veya kimliğinizi veya tabiiyetinizi doğru olarak bildirmediğiniz durumlarda oluşur. Eğer yabancılar dairesi sizden ülkenize geri dönüş belgelerinizi çıkartmanızı talep etmişse ve siz bu durum bağlantısında emek sarfetmemişseniz, size ikametgah izni verilmez. Ikametgah izni önce altı ay için verilir. Sizin Almanya’da hukuki olarak 18 aydan fazla kalmış olmanız halinde, size geçerliliği üç seneye kadar olan bir ikametgah izni verilir. Aile birleştirmesine imkan yoktur.
12. Süresiz oturma hakkı için gerekli koşullar (Yerleşme İzni):
Yerleşme İzni süresiz olup, size çalışma hakkı tanır. Bu izin süresel ve yerel olarak sınırsızdır ve bazı koşullar altında politik çalışmaların yasaklanması veya sınırlandırılması haricinde, ek koşullarla sınırlandırılamaz. Size bir yerleşme izni verilmesine,
a) beş senedir oturma izni sahibi olmanız durumunda,
b) geçiminizin teminat altında olması durumunda,
c) sizin yasal emeklilik sigortasına enaz altmış ay zaruri veya gönüllü aidatlar ödemiş olmanız veya buna denk olacak hakları kazanmak için bir sigorta veya bakım kurumuna veya bir sigorta şirketine ödemeler yaptığınızı kanıtlamanız durumunda,
d) sizin son üç sene içinde, kasıtlı olarak işlenmiş bir suç gerekçesiyle, enaz altı aylık hapis veya en az 180 günlük para cezasına çarptırılmamış olduğunuz durumlarda,
e) işçi olmanız halinde, çalışmanıza izin verilmiş olunması durumunda,
f) sizin kazanç sağlamak amacıyla sürekli çalışmanız için gerekli izinlerin sahibi olmanız durumunda,
g) sizin yeteri kadar almanca bilmeniz ve –bu yenidir- Almanya’daki hukuki ve toplum düzeni ve yaşam ilişkileri hakkında temel bilgiler sahibi olmanız durumunda ve
h) sizin ve beraber yaşadığınız aile mensuplarının kullandığı yeterli ikamet olanaklarınızın olması durumunda, hakkınız bulunmaktadır. Aşağıdaki durumlarda, beş senelik oturma izni sahibi olmanın gerekliliğinin istisnaları geçerlidir:
İkametin başlamasından itibaren yüksek vasıflılara hemen bir yerleşme izni verilebilir, I. Bölümün, 6.noktasının, 4.sorusuna bakınız. Gerekçesi
- kazanç sağlamak üzere serbest çalışmak olan,
- tanınmış sığınmacı statüsü olan veya
- bir alman vatandaşının eşi olan bir ikametgah izninin sahipleri üç sene sonra yerleşme izni alabilirler.
Devletler hukuku, insanlık veya politik gerekçelerle verilen bir oturma izni sahibi tanınmış sığınmacı statüsünde olmayan kişilere ancak yedi sene sonra yerleşme izni verilebilir. Eğer sadece eğitim amacıyla verilen bir oturma izni sahibiyseniz, size bir yerleşme izni verilmesi imkansızdır.
Özellikler:
Eskiden bir yerleşme izni sahibi olup, bu izni Federal Almanya Cumhuriyeti’nin sınırları dışında yaşamanız gerekçesiyle kaybetmişseniz, belirli süreler sizin için gerekli olan beş senelik süreye sayılacaktır. Eğer siz bir turma izni sahibiyseniz ve dış bir ülkede kalmışsanız, dış ülkede geçirdiğiniz süreler, bunlar oturma izninin geçersiz kılınmasına yolaçmamış olsa dahi, ancak sizin için süre olarak belirli ölçülerde sayılır. Tanınan sığınmacılarda yabancının kalma izni (Aufenthaltsgestattung) sahibi olduğu süre sayılır. Sizin bedeni, ruhi veya zekai hastalık gerekçesiyle çalışma yeteneğiniz bulunmuyorsa, geçininizin teminat altında olması aranmaz.
Aynı durum 60 aylık emeklilik sigortası primlerinin ödenmiş olması yükümlülüğü için de geçerlidir. Sizin bedeni, ruhi veya zekai hastalık gerekçesiyle emeklilik sigortası primlerini ödemenize olanak bulunmaması halinde, bu yükümlülük sizin için geçerli değildir. Okulsal veya mesleksel diploma ile bitirilecek bir eğitim görmekteyseniz, bu koşulları yerine getirmek yükümlülüğünde değilsiniz. Çocuk bakımı veya evde hasta bakımı gerekçeleriyle eksik olan süreler sayılırlar. Siz eş olarak bir evlilik birliği veya hayat arkadaşı olarak hayat arkadaşlığı birliği şeklinde beraber yaşıyorsanız, sadece bu kişilerden birinin zorunlu aidatları ödemiş olması yeterlidir.
Siz yukarıda belirtilen hastalıklar veya engelli durumlar gerekçesiyle ne almanca öğrenecek, ne de hukuki ve toplum sistemi hakkında bilgi sahibi olacak durumda değilseniz, bu durumlarda g. maddesi altında belirtilen koşulları yerine getirmekle yükümlü değilsiniz. Yabancılar dairesi takdir yolu ile, bir zor durumun oluşmasından kaçınmak üzere, adı geçen koşullardan vazgeçebilir. Bunların dışında, sizin bir entegrasyon kursuna katılmanız için ne bir hakkınız, ne de bir yükümlülüğünüzün olmaması durumlarında, sizin için başka istisnalar geçerlidir, III.bölüme bakınız.
1.1.2005 tarihinden önce bir ikametgah izni veya bir özel ikamet İzni (Aufenthaltsbefugnis) sahibi olmanız durumunda, yeterli derecede almanca bildiğinizi kanıtlamak zorunluğunda değilsiniz. Sizin sadece basit bir şekilde almanca lisanında anlaşabilmeniz gereklidir.
13. Hangi AB-Yurttaşlarının Almanya’ya girmeğe ve burada kalmağa hakları vardır?:
Serbest dolaşım yasası/AB serbest dolaşım hakkı olan birlik vatandaşlarını saymaktadır. Bu durum kazanç sağlamak amacıyla serbest veya serbest olmayarak çalışanlar, hizmet verenler veya hizmet alanlar, öğrenciler, emekliler, kazanç sağlamak amacıyla çalışmayanlar ve kalma hakkı sahipleri (bunlar kabul edildikleri ülkenin çalışma hayatından ayrılan kişilerdir) için geçerlidir. Aynı şekilde, iş aramak veya meslek öğrenimi gerekçeleri ile Almanya’da kalmak isteyen AB yurttaşlarının serbest dolaşım hakları bulunmaktadır. Onların ne giriş için bir vizeye, ne de ikamet için bir ikamet iznine ihtiyaçları vardır. Şimdiye kadar geçerli olan ikametgah izni-AO kalkmıştır. Sizin hukuki işlemlerde hak sahibi olduğunuzu kanıtlayabilmeniz için, size re’sen müşterek hukuk
çerçevesinde ikamet hakkı üzerine bir belge verilir. Kazanç sağlamak amacıyla çalışmayan AB yurttaşların, emeklilerin ve öğrencilerin sadece yeterli hastalık sigortalarının bulunması ve kendi geçimlerini teminat altına almış olmaları durumunda giriş yapmaya ve burada ikamet etmeye hakları vardır.
Hastalık sigortası koruması, bu sigortanın doktor ve dişçi tarafından yapılan tedavileri, doğum ve hamilelik veya hastane tedavilerini içermesi durumunda, yeterlidir. Geçim gelir ve malvarlığı veya ailenin nafaka ödemeleri veya emeklilik maaşları aracılığı ile teminat altına alınabilir. Önemli olan, geçimi sağlayacak paranın buraya geliş zamanından sonra kullanılabilir olmasıdır.
14. AB yurttaşlarının üçüncü dünya ülkelerindeki aile mensuplarının sonradan gelme hakları varmıdır?
Kazanç sağlamak amacıyla çalışanların (serbest meslek sahipleri ve işçiler) ve kalma hakkı olanların üçüncü dünya ülkelerindeki aile mensuplarını sonradan geltirme hakları vardır. Bu durum şu kişiler için geçerlidir:
a) eşler ve hayat arkadaşları,
b) 21. yaşını doldurmamış, birinci dereceden hayattaki akrabalar (çocuklar, torunlar),
c) çıkan hattaki akrabalar (ebeveyinler, büyük anne ve babalar) ve serbest dolaşım hakkı olan kişinin veya onun eşinin veya hayat arkadaşının inen hattaki, onlara serbest dolaşım hakkı olan kişini veya onun eşini veya hayat arkadaşı tarafından nafaka ödenen, akrabaları. Üçüncü dünya ülkelerindeki aile mensuplarının AB yurttaşı ile birlilte ikamet etmeleri halinde türetilmiş bir ikamet hakları vardır. Onlara re’sen oturma izni-AB verilir. Serbest dolaşım hakkı olanlarda olduğu gibi aile mensuplarının da aynı şekilde almanlar gibi iş pazarına girme hakları bulunmaktadır. Bu kurallar Avrupa Ekonomik Bölgesi yurttaşları ve onların üçüncü dünya ülkelerindeki aile mensupları içinde buna uygun şekilde geçerlidir.
15. Kazanç sağlamak amacıyla çalışmayanlar, emekliler ve öğrencilerin aile mensuplarının sonradan gelmelerinde hangi özellikler geçerlidir?
Kazanç sağlamak amacıyla çalışmayanlar, emekliler ve öğrencilerin aile mensuplarının
aynı şekilde geçimlerini sağlayacak paralarının ve yeterli derecede hastalık sigortalarının
olmaları ve serbest dolaşım hakkı olan kişinin yenında ikamet etmeleri gerekmektedir.
Bir emeklinin veya kazanç sağlamak amacıyla çalışmayan birisinin aile mensubu olarak
sonradan gelme hakkı sadece aşağıda belirtilen aile mensupları için bulunmaktadır:
a) nafaka ödenen eş veya hayat arkadaşı ve çocuklar,
b) nafaka ödenen inen hattaki ve çıkan hattaki diğer akrabalar.
Bunlar da aynı şekilde serbest dolaşım hakkı sahipleridir ve onlara re’sen oturma izni-AB
verilir.
Öğrenciler yanlarına sadece eşlerini veya hayat arkadaşlarını ve nafaka hakkı olan çocuklarını
sonradan getirebilirler.
16. Almanya’daki beş senelik bir ikamet neticesinde sizin özellikle korumalı bir ikamet hakkına sahip olduğunuzu biliyormusunuz?
AB üyelerinin. onların eilerinin veya hayat arkadaşlarının ve onların nafaka hakkı olan çocuklarının, Federal Almanya sırnırları içinde beş sene süreyle hukuki bir ikametleri neticesinde, sizin serbest dolaşım koşullarını birlik hukuku çerçevesinde yerine getirip getirmediğinize bağımlı olmaksızın, özellikle korumalı bir ikamet hakkı bulunmaktadır. Bu hakkın kaybolması ancak özel ağırlıkta olan gerekçelerle tesbit edilebilir.
17. Sonradan üye olan ülkelerin vatandaşları için hangi özel durumlar bulunmaktadır?
Sonradan üye olan ülkelerin yurttaşları için Almanya’ya girişte artık vize koşulu aranmamaktadır.
Sonradan üye olan ülkelerin birlik yurttaşları yukarıda belirtilen serbest dolaşım hakkından sadece şu sınırlandırmalarla faydalanmaktadırlar:
1. Sonradan üye olan ülkelerden gelen kazanç sağlamak amacıyla çalışanlar için hizmet verme serbestliği ile bağlantılı olarak bir kaç meslek sınıfları için sınırlandırmalar bulunmaktadır. İnşaat sektöründe ve buna akraba olan ekonomik dallarda, örneğin bina, enventar ve ulaşım araçları temizliği ve iç dekorasyonlar gibi, sonradan üye olan ülkelerdeki bir şirkette işçi olarak çalışıyorsanız, işçi olarak Almanya’ya gönderilemezsiniz. Bu sırlandırma, sizin Almanya’da bu branşlarda serbest olarak çalışmak istediğiniz durumlarda geçerli değildir. Bu sınırlandırmalar aynı şekilde, üye olma sözleşmeleri’nin 16 Nisan 2003 tarihinde imzalanması sırasında geçerli olan, ülkelerarası sözleşmelere tesir etmezler. Çünkü üye olmayla dezavantajlı bir durumun oluşamayacağı sonucuyla, ülkeler arası sözleşmeler gereği çalıştırılabilen işçiler şimdiye kadar olduğu gibi Almanya’da çalışabilirler. Bu durum örneğin bu branşta
2. Sonradan üye olan ülkeler: Estonya, Letonya, Litvanya, Malta, Polanya, Slovak Cumhuriyeti, Slovanya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Kıbrıs. çalışan fabrika sözleşmeli işçilerini, misafir işçileri, sezon işçilerini veya sınır aşarak işe giden çalışanları ilgilendirir.
3. İşçilerin serbest dolaşımı için, ülkesine göre yedi seneye kadar geçerli olacak, geçişim süreleri hakkında anlaşmalara varılmıştır. Bu süreler Kıbrıs ve Malta için geçerli değildirler. Geçiş sürelerinin geçerli oldukları sürece serbest olmayarak kazanç sağlamak amacıyla çalışmak, size calışma federal acentası tarafından bir izin verilmiş olması halinde imkan dahilindedir. Bu izin calışma izni-AB adı altında sınırlı olarak verilir, sınırsız olarak verilen calışma hakkı-AB almaya hakkınız olursa bu durum geçerli değildir.
Çalışma hakkı-AB almaya yeni üye ülkelerinin vatandaşlarının 1 Mayıs 2004 tarihinde veya daha sonra oniki aylık aralıksız bir süre için Almanya’da işpazarına girmelerine izin verilmiş olmaları halinde hakları vardır. Fakat bu durum sizin Almanya dışında merkezi olan işvereniniz tarafından Almanya’ya gönderilmiş olmanız halinde geçerli değildir. Sizin calışma hakkı koşullarını yerine getirmeniz halinde, aile mensubunuz da bir calışma hakkı sahibi olur. Bunun anlamı, sizin aralıksız olarak oniki ay iş pazarında çalışmanıza izin verilmiş olması demektir. Bunun haricinde aile mensuvunuzun 1 Mayıs 2004 tarihinde Almanya’da hukuki olarak ikamet etmiş olması gerekmektedir. Eğer kendisi 1 Mayıs 2004 tarihinden sonra Almanya’ya taşınmışsa, kendisine calışma hakkı ilk defa Almanya’daki 18 aylık bir ikameti neticesinde verilecektir. Fakat kendisi buradaki ikametinin süresine bağımlı olmadan engeç 2 Mayıs 2006 tarihinde calışma hakkı alacaktır.
Çalışma izini hukuku anlamındaki aile mensupları sadece eiler veya hayat arkadaşları ve sizin, 21 yaşını doldurmamış olan veya onlara nafaka ödediğiniz, inen hattaki akrabalarınızdır (çocuklar veya torunlar). Bir calışma hakkı-AB sahibinin tabii olarak geçici olmayan bir gerekçeylee yurt dışına seyahat etmesi halinde geçersiz olur. Çalışma izni-AB için hak yoktur. Bu izin calışma federal acentası’nın müsaadesi için gerekli koşulların yerine getirilmesi halinde verilir. Sonradan üye olan ülkelerin işçileri Almanya’da yeni iş almalarında üçüncü ülke mensuplarına karşın öncelikli işlem görürler.
18. Entegrasyon kursu nedir?
Göç yasası ilk defa olarak açıkça yabancıların alman toplumuna entegresinin teşviki isteğinin bir hedef olduğundan bahsetmektedir. Bu durumun özellikle entegrasyon kursları aracılığı ile oluşaması gerekmektedir. Bu kurslar bir temel ve bir geliştirme kursu olarak 600 ders saatini içerecektir. Lisan kursunun yanısıra, 30 ders saatinden oluşacak, yönlendirme kursları olacaktır. Bu kurslarda yabancılar ve geç tehcir edenler (geç techir edenlerin entragrasyon kursları hakkındaki bilgileri IV. Bölümün 3., 5.sorularında bulacaksınız) ve onların aile mensupları için Almanya tarihi ve kültürü öğretilecek ve hukuki sistem hakkında bilgiler verilecektir. Entagrasyon kursları bir test ile neticelenecektir. Bu testi başarmanız halinde, size bununla ilgili olarak bir belge verilecektir.
19. Nezaman bir entegrasyon kursuna katılabilirsiniz?
Aşağıda belirtilen koşullar altında bir entegrasyon kursuna katılma hakkınız bulunmaktadır:
- İlk önce kazanç sağlamak amacıyla çalışmak üzere, aile birleştirmesi amacıyla veya insani gerekçelerle bir oturma izni veya
- insani gerekçelerle bir yerleşme izni almış olmanız gerekir ve
- sizin sürekli olarak Almanya’da ikamet etmeniz gerekmektedir. Sürekli olarak Almanya’da kalmanız demek, sizin bir seneden fazla süreli oturma izni almış olmanız veya sizin 18 aydan fazla bir süredir oturma izni sahibi olmanız demektir. Sizin geçici bir süre için burada olmanız halinde bu durum geçerli değildir. Bu durum örneğin fabrika sözleşme işçisi olmanız durumudur. Kurslara katılmağa
- öğrenim veya diğer eğitim maçlarıyla size oturma izni verilmiş olması durumunda,
- sizin kazanç sağlamak amacıyla çalışan yüksek vasıflı kişi olarak yerleşme izni sahibi olmanız durumunda,
- sizin çocuk, genç veya genç olan gelişmiş kişi olarak Almanya’da okul öğrenimine başlamanız veya şimdiye kadar olan okul öğreniminize devam etmeniz durumunda,
- sizde sadece az bir entegrasyon ihtiyacının görülmesi halinde veya
- şimdiden yeterli almanca bilgilerinizin bulunduğu durumlarda hakkınız bulunmamaktadır.
Kural olarak sizin bir yüksek okul veya meslek yüksek okulu diploması sahibi olmanız veya böyle bir vasıfı gerektiren bir meslekte kazanç sağlamak amacıyla çalışmanız durumunda, az bir entegrasyon ihtiyacınızın bulunduğu ve sizin devlet yardımına gerek kalmadan Almanya’da uyum sağlayacağınız varsayılır. Burada şu ayrıcalık geçerlidir: Siz bir yüksek okul veya meslek yüksek okulu diploması sahibi olmanıza veya bunlara uygun vasıflara sahip olmanıza karşın, yeterli olmayan almanca bilginiz sebebiyle vasıflarınıza uygun bir iş bulamadığınız gerekçesiyle bir entegrasyon kursuna katılma katılma hakkınız bulunmaktadır. Sizin yeterli derecede almanca bilgisine sahip olmanız durumunda dahi, bir yöneltim kursuna ve bitirme testine hakkınız bulunmaktadır. Size oturma izni verilmesinden sonraki iki sene içinde bir entegrasyon kursuna katılmamamış olmanız durumunda, bu kurslara katılma hakkını kaybedersiniz. Aynı durum sizin ikamet izninizin geçersiz olması durumunda da oluşur. Fakat hakkınız kaybolmuş olsa dahi, boş yerlerin bulunması ve sizin katılmanız kabul edilmişse, bir entegrasyon kursuna katılabilirsiniz. Bununla ilgili dilekçe tescilli lisan kursu kuruluşu veya direk göç ve sığınmacılar federal dairesi huzurunda verilebilir.
20. Entegrasyon kursuna katılmak yükümlülüğündemisiniz?
1. kursa katılmaya hakkınız varsa ve almanca lisanında çevrenizle basit bir şekilde sözlü olarak anlaşma imkanınız olmadığı durumlarda (yabancılar dairesi ikamet izni verirken, bir entegrasyon kursuna katılma yükümlülüğünüzü tesbit eder) veya
2. hakkınız olmamasına rağmen yabancılar dairesi tarafından bir entegrasyon kursuna katılmağa davet edildiğiniz durumlarda bir kursa katılma yükümlülüğünüz oluşur. Fakat: Eğer ikinci gruba dahilseniz, bir entegrasyon kursuna katılmakla ancak
- işsizlik parası II veya sosyal yardim (aile mensupları için) alıyorsanız ve bu ödemeleri yapan dairenin kursa katılmanızı gerekli görmesi veya
- sizin özel bir şekilde entegrasyona muhtaç olmanız durumunda yükümlendirilebilirsiniz. Bunların haricinde başarabileceğiniz kurs yerinin sizin için boş olması gereklidir. Kural olarak özellikle entegrasyona muhtaç kişiler küçük çocukların, çevresiyle almanca lisanında basit olarak anlaşamayan, anne ve babalarıdır. Bir entegrasyon kursuna katılma yükümlülüğü,
- bir mesleki veya diğer bir öğrenim yapmaktaysanız,
- Almanya’da denklik oluşturan öğrenim olanaklarına katılıyorsanız veya
- kursa katılmak sizin için sürekli olarak olanaksız veya sizden beklenemeyecek durumdaysa sizin için ortadan kalkar. Kursa katılmanın süreli olarak olanaksız veya sizden beklenemeyecek olması, ihtiyaçlarınıza uygun bir kurs teklifinin yapılamaması durumudur. Bu özellikle aile mensuplarının bakımınıza muhtaç olduğu, çocuklara bakacak kimsenizin bulunmadığı veya kursa katılmanın sizin için zaman açısından beklenemeyecek derecede yük oluşturabileceği durumlardır.
• Yükümlü olduğunuz halde, bir kursa katılmamanızın sizin için ne gibi tesirleri olabilir?
Kursa katılma yükümlülüğünüzü yerine getirmezseniz, bu durum oturma izninizin uzatılmasıyla ilgili kararda yabancılar dairesi tarafından dikkate alınacaktır. Bu durum örneğin yabancılar dairesinin oturma izininizi, bu durum neticesinde yükümlülüğünüzü yerine getirip getirmediğinizi tekrar kontrol etmek amacıyla, sadece kısa süreli olarak uzatmasına yolaçabilir. Hatta sizin oturma izininizin uzatılması hakkınızın bulunmadığı durumlarda, yabancılar dairesi uzatmayı rededebilir.
Entegrasyon kursuna katılma yükümlülüğünüz işsizlik parası II veya sosyal yardim ile bağlantılı durumdaysa, sizin kurlara katılmadığınız süre için ödemeleri yüzde on oranına kadar kesebilir. Buna rağmen kurslara katılmazsanız, oluşabilecek masrafları karşılamakla yükümlendirilebilirsiniz.
21. Sizin yükümlü olduğunuz halde, bir kursa katılmamanızın sizin için ne gibi tesirleri olabilir?
Siz yeni olarak Almanya’ya göç etmediyseniz ve daha ocak 2005 tarihinden önce Almanya’da yaşamaktaysanız, gönüllü plarak bir entegrasyon kursuna katılabilirsiniz. Bu durum, boş kurs yerlerinin olması halinde, AB yurttaşları için de geçerlidir. Boş kurs yerlerinin olup, olmadığını öğrenmek için bir kabul edilme dilekçesi vermeniz gerekmektedir. Bu dilekçeyi ya lisan kursu veren tescilli bir kuruluş veya göç ve sığınmacılar federal dairesi huzurunda verebilirsiniz. Entegrasyon kursları için lisan kursu veren yetkili kuruluşun bir listesini yabancılar dairesi ve göçmenler danışma dairelerinden alabilirsiniz.
22. Önceden beri Almanya’da yaşayan yabancılar entegrasyon kursuna katilabilirler mi?
Entegrasyon kursuna katılma masrafları çoğunlukla kamu kuruluşları tarafından karşılanır. Fakat sizin ekonomik durumunuza bağlı olarak masraflara katılmanız gerekmektedir. Esas olarak geçerli durum şudur: Bir entegrasyon kursuna katılma hakkınız bulunuyorsa ve eger bu kurslara katılma yükümlülüğünüz varsa veya gönüllü olarak bir kursa katılma izni almışsanız, masraflara her kurs saati için 1,-€ ödemeniz gerekmektedir. Bu demektir ki, bütün entegrasyon kursu için 630,- € ödemeniz gerekmektedir. Eğer işsizlik parası II veya sosyal yardim alıyorsanız, masraflara katılmanıza gerek yoktur. Fakat bu durumda göç ve sığınmacılar federal dairesi huzurunda masraflardan muaf tutulma dilekçesi vermeniz ve burada adı geçen ödemeleri aldığınızı kanıtlamanız gerekmektedir. Eğer masraflara katılım sizin için özellikle zor bir durum oluşturacaksa, yine masraflardan muaf tutulma dilekçesi verebilirsiniz. Masraflara katılma her seferinde kurs bölümünün başlangıcında (herbiri 100 saat) ödenmek üzere oluşur. Eğer ayrıcalı entegrasyon kurs bölümlerini tekrarlamak isterseniz, bütün masrafları (her kurs saati için 2,05 €) ödemeniz gerekir.
Entegrasyon kursuna ulaşmak için, bir uzak bir yol katetmeniz gerekiyorsa, duruma göre yol parası pirimi verilebilir. Bunun için de göç ve sığınmacılar federal dairesi huzurunda bir dilekçe vermelisiniz. Federal dairesi, dilekçe sahibinin kişisel durumlarını gözönüne alarak, her bir durum için ayrıcalı karar verecektir.
23. Entegrasyon kursuna katılma masrafları nelerdir?
Başarılı bir şekilde sonuçlandırdığınız entegrasyon kursu ile ilgili belge sizin belirli yasal koşulları yerine getirdiğinizi kanıtlar. Yerleşme izni alma dilekçesi verildiğinde bu belge sizin alman lisanına yeterli derecede sahip olduğunuzu ve Federal Almanya’nın hukuk ve toplum düzeni hakkında temel bilgilere sahip olduğunuzu gösterir. Bu kanıt olmaksızın kurallar dahilinde yerleşme izni alamazsınız. Alman vatandaşlığı’na alınma hakkı ile ilgili olarak, burada gerekli olan sekiz senelik hukuki ve alışagelmiş ikamet mecburiyeti bu entegrasyon kursuna başarı ile katıldığınız hakkındaki bir belgenin sunulması neticesinde, bir sene kısalır.
24. Entegrasyon kursuna katıldığınız hakkındaki belgenin ne gibi faydaları vardır?
Türk vatandaşlarının durumlarında bir değişiklik olmamıştır. Şimdiye kadar Avrupa Ekonomik Topluluğu/Türkiye Bağlılık Hukuku gerekçesiyle varolan imtiyazlar halen geçerlidir. Fakat ikamet yasası şimdi açık olarak, Avrupa Ekonomik Topluluğu/Türkiye Bağlılık Sözleşmesi çerçevesinde bir ikamet hakkının mevcutluğu halinde, bu durumun bir oturma izni ile kanıtlanmasının gerekliliği şartkoşmaktadır. Bu ikametgah izni size yabancılar dairesine vereceğiniz bir dilekçe üzerine verilecektir.
25. AET/Türkiye Bağlılık Sözleşmesi Çerçevesinde İkamet Hakkı¶
• Alman vatandaşlığı’na alınmak için en önemli hukuki esasları nerede bulursunuz?
Göç yasası’nın 5.maddesi vatandaşlık yasası’nı değiştirmektedir. Eskiden yabancılar yasasında düzenlenen alman vatandaşlığına alınma hakkı vatandaşlık yasasına entegre edilmiştir. Böylece alman vatandaşlığına alınma hakkı hukuki esasları 1.1.2005 tarihinden itibaren artık vatandaşlık yasasında da bulunacaktır. Vatandaşlığa alınmayı düzenleyen mevzuatların büyük bir kısmı değişmemiştir. Bu durum özellikle alman vatandaşlığına alınma hakkı ile ilgili olarak geçerlidir. Burada koşullar yeni ikamet izninin yeni sistematiğine uydurulmuş ve AB-yurttaşlarının ikamet statüsü dikkate alınmıştır. Hak sahipleri eskiden olduğu gibi serbest dolaşma hakkı olan AB yurttaşları ve Avrupa Ekonomik Bölgesi yurttaşları ile yerleşme izni sahipleri ve belirli amaçlı ikametgah İzni sahipleridir. Vatanlaşlığa alınma olanağı olmayanlar, örneğin öğrenim amacıyla veya belirli insani gerekçelerle ikametgah izni verilen kişilerdir.
• Başarı ile entegrasyon kurslarını bitirmiş olmanın alman vatandaşlığını almakta tesirleri bulunmaktamıdır?
Alman vatandaşlığı’na alınma hakkı mutlaka sekiz senelik hukuki ve alışagelmiş bir ikametin yerine gelmiş olmasını koşul olarak öngörüyordu. 01.01.2005 tarihinden itibaren sekiz senelik hukuki ve alışagelmiş bir ikametin yerine gelmiş olması eskisi gibi bir koşuldur. Fakat başarı ile bir entegrasyon kursuna katılmış olmanız neticesinde, Alman vatandaşlığına alınma hakkı için yedi sekiz senelik hukuki ve alışagelmiş bir ikametin yerine gelmiş olması yeterli olmaktadır.
26. Vatandaşlık hukukundaki değişiklikler¶
• Hangi genel yurda alınma koşulları bulunmaktadır?
Bunlar göç bölgelerinden – bugün %99 miktarında eski Sovyetler Birliği Cumhuriyetleri’dirgelen Alman kökenli, ikamet ve belirli doğum tarihi gerekliliğini yerine getiren, göç bölgelerini kabul işlemleri yolu ile terkeden ve altı aylık bir süre içinde Almanya’da sürekli ikamet almış göçmenlerdir. Alman kökenli göçmenlerin kabulleri için önemli hukuki esasları ve entegrasyonu alman sürgünler yasası oluşturur. Yukarıda belirtilen ülkelerden yurda kabul için talepte bulunanlar için kollektif harp sonucu akibetleri (Alman Halkı mensubiyeti gerekçesiyle haksızlığa uğrama) gelecekteki kabul işlemleri için de isnat edilir. Alman halkı mensubiyeti bir alman vatandaşının veya halkı mensubunun bedeni çocuğu olma koşulunu öngörülür. Alman halkına aitlik ikrarı ve aile mensupları tarafından öğretilen almanca lisanı aracılığı ile bu ikrarın tasdiği önkoşullardır. Bunlara ek olarak dilekçe veren kişinin almanca olarak basit bir şekilde anlaşabilecek kaabiliyette olması gerekmektedir. Bu koşullar federal alman sürgünler yasasının değişiklikleri yolu ile alman kökenli göçmenler statüsü yasası aracılığı ile 2001 senesinde belirleştirilmiştir. Bu değişikliğin arkasında yatan gerekçe yasa yapıcının, alman milletine aitlik ikrarının ve alman milliyetçiliğinin ancak ailelerde alman lisanının nesilden nesile geçmesi ve öğretilmesi neticesinde varolabileceği görüşüdür. Basit bir konuşmayı yürütebilme yeteneğinin göç edilme zamanında bulunması gerekmektedir. Alman kökenli göç talebinde bulunanların lisan testi idari işlemlerin çerçevesindeki ifadelerin alınması sırasında oluşur ve idari işlemler çerçevesinde tekrarlanamaz. Belgeleme işlemleri çerçevesinde yapılan kontrol konuşması gelecekte kalkacaktır.
• Yetkililik düzenlemesi ile ilgili olarak kabul ve belgelendirme işlemlerinde hangi değişiklikler bulunmaktadır?
Kontrol konuşmasını tekrarlama olanağının kaldırılması yeni yetkililik düzenlemesi ile bağlantılıdır: Kabul ve belgelendirme işlemleri için 1.1.2005 tarihinden sonra yalnız federal idari daire yetkilidir. Önceleri federal idari dairesi kabul işlemleri ve eyaletlerin sürgünler daireleri belgelendirme işlemleri için yetkiliydiler. Belge, alman kökenli göçmenlerin, alman kökenli göçmenlik niteliklerini tasdik etmektedir ve bu niteliğin kanıtlanması isteğinde olunduğunda sunulabilir. Bu belge gelecekte re’sen verilecektir. 1.1.2005 tarihinden önce kayıtlara geçen ve bir federal eyalete dağıtılen alman kökenli göçmenler için belgelendirme işlemleri için ilgili eyalet yetkili olarak kalmaktadır.
• Hangi koşullar altında sizin aile mensuplarınız sizin kabul bildirinize dahil edilebilirler?
Şimdiye kadar olagelen işlemlerden değişik olarak, bir Alman kökenli göçmenin alman olmayan eşi ve çocukları kabul bildirilerine ancak bunun iligili kişi tarafından özellikle talep edilmesi, onun almanca lisanı’nın temel bilgilerine sahip olması ve şahsında yoksun bırakılma gerekçelerinin bulunmaması durumlarında alınırlar. Yoksun bırakılma gerekçeleri,
a) bir kişinin
- millisosyalist veya diğer bir şiddet rejiminde büyük öndelik yapmış olması durumunda veya
- onun insanlık ve hukuk devletliği ilkelerine karşı davranışı durumunda veya
- kendi mevkiini ağır bir ölçüde kendi menfaatleri için başkalarının menfaatlerine zarar getirecek şekilde kötüye kullandığı durumunda, veya
b) bir kişinin
- göç bölgelerini işlediği bir suç gerekçesiyle ceza hukukundan doğacak yasal takip gerekçesiyle terk etmesi durumunda veya
- göç bölgelerinde komunist idari sistemin ayakta kalabilmesi için genel anlamda önemli sayılan bir görev yaptığı veya tek olayın keyfiyeti durumlarında önemli olan bir görev yaptığı durumunda veya
- böyle bir görev sahibi olan kişiyle enaz üç sene müşterek yaşamış olması durumunda bulunmaktadır. Kabul bildirisine dahil edilme koşulları bulunmuyorsa, bir alman kökenli göçmenin eşinin ve çocuğunun Almanya’ya girişi gelecekte sadece İkamet Yasası’nın koşulları içinde olanak
dahilinde olacaktır. Küçük çocukların kabul bildirisine alınmaları ancak onun ebeveyinlerinin veya yalnız velayet hakkı olan bir ebeveyin tarafının kabul bildirisine alınmaları halinde oluşur. Bu şekilde, büyük anne ve babaların torunlarını, onların ebeveyinlerinin kabul bildirilerine almanca
Bilgileri eksik olduğu gerekçesiyle alınamayacak olmaları durumunda, kendi kabul bildirisine almalarının ve onlara böylece ikamet hakkı sağlamalarının, önüne geçilmek istenmektedir. Kabul bildirisine alınma, ilgili kişi –yani alman kökenli göçmen- ile birlikte göç etmenin artık olanaksız olduğu durumlarda, kabul bildirisine alınmalar da geçersiz olacaktır. Bu durum örneğin, aile mensuplarının Almanya’ya alınmaları oluşmadan önce, evliliğin daha göç bölgesinde bozulmuş olduğu veya iligili kişinin vefat etmiş olduğu durumlardır.
• Eşiniz ve çocuklarınız ne zaman alman aatandaşlığı’nı alabilirler?
Alman kökenli göçmenlerin kabul bildirisine alınmış bulunan eşleri ve çocukları, alınmanın geçersiz olmaması durumunda, Almanya’ya kabul edilmeleri neticesinde eskiden olduğu gibi bir alman vatandaşının hukuki statüsüne sahip olurlar. Alman kökenli göçmen yeteneklilik belgesinin verilmesiyle bu eş ve çocuk, şimdiye kadar olduğu gibi, alman aatandaşlığı’nı alırlar.
• Entegrasyon kursuna nezaman hakkınız bulunmaktadır?
Alman kökenli göçmenlerle onların kabul bildirisine kayıtlı eşleri ve çocuklarının ücretsiz olarak toplam 630 saatlik bir entegrasyon kursuna katılma hakları (lisan ve yönlendirme kursu) bulunmaktadır. Kurslar alman kökenli göçmenler ve yabancılar için müştereken yapılır. Gerektiği hallerde federal devlet sosyalpedagojik refakat ve çocukların bakımı gereksinimini teminat altına alır.
• Hangi geçiş kuralları geçerlidir?
31.12.2004 tarihine kadar bir kabul bildirisi sahibi veya ilgili bir kişinin kabul bildirisinde kayıtlı kişilerin alman vatandaşlığı’na alınmaları eski hukuka göre yapılır. 1.1.2005 tarihinden önce eskiden olduğu gibi belge işlemlerinin yürütüldüğü eyaletlerin yetkililikleri bulunmaktadır.
federal sürgün hukukunun göç yasası marifetiyle değiştirilmiş metninin federal içişleri bakanlığı tarafından genel idari hükümler şeklinde daha somutlaştırılması gerekmektedir.
27. Alman kökenli göçmenler ve onların aile bireyleri için değişiklikler¶
• Göç yasası, Berlin eyaleti zor durum komisyonu ile ilgili olarak, hangi değişiklikleri getirmektedir?
Berlin eyaleti zor durum komisyonu’nun mevcudiyeti şimdi federal ve eyalet hukukunda bir hukuki esasa dayanmıştır. Şimdiye kadar içişleri senato idaresi zor durum komisyonunun bir yabancının zor durumunda Federal Almanya Bölgesi’nde kalabilmesine olanak yaratılması ricasını yabancılar dairesine, yasal olarak olanağın bulunması durumunda yerine getirilmesi tavsiyesi ile, iletirdi. ikamet yasası’na göre içişleri senato İdaresi, artık en yüksek eyalet makamı olarak, zor durum komisyonunun müracaatı durumunda yabancılar dairesine karşı, yabancılar yasasında belirtilen koşulların yerine gelmemiş olmasına karşın bir yabancıya oturma izni verilmesi veya bu iznin uzatılması, eğer yabancının burada kalmasının acil ve şahsi gerekçeleri onun Almanya’da yaşamağa devam etmesini haklı gösteriyorsa, talimatını verebilir. İçişleri senato idaresi, zor durum Komisyonu’nun müracaatına uyulmasını, yabancının geçiminin kamu yardımı almadan teminat altında olup, olmaması gerekçesine bağlı olarak kararlaştırır. Şimdiye kadar olduğu gibi yabancılar, zor durum komisyonunun onların ikamet durumları ile ilgilenmesi için, hak sahibi değillerdir. Daha çok bir komisyon üyesi somut olayın danışılmak üzere zor durum komisyonu’na sunulup sunulmayacağı hakkında karar verecektir. Berlin zor durum komisyonu
1. Berlin Senatosu’nun entegrasyon ve göç görevlisinden veya onun tarafından belirtilen temsilcisinden,
2. yetkili kadınlar politikası ile ilgili senato idaresinin bir temsilcisinden,
3. Katolik-Romen Kilisesi’nin bir temsilcisinden,
4. Protestan Kilisesi temsilcisinden,
5. Kamusal yardım kuruluşları liginin, Berlin Sığınmacılar Meclisi’nin veya Berlin Brandenburg Göç Meclisi Derneği’nin birer temsilcilerinden oluşmaktadır
28. Göç yasası ve zor durum komisyonu¶
• İltica hukukunda neler düzeltildi?
Yeni göç yasasında devlet tarafından olmayan takibe uğramanın da sığınmacılığın tanınması için yeterli olduğu düzenlemesi yapılmıştır. Şimdiye kadar bir yabancı, vatanında devlet veya devlet sayılan organlar tarafından takip altında olduğu gerekçesiyle, sadece sözleşme sığınmacısı olarak tanınabiliyordu. Bir içsavaş gerekçesiyle devletin varolmadığı ülkerde özel kişilerin takipleri Cenevre Sığınmacılar Sözleşmesi çerçevesinde hiçbir zaman takip aktında bulunma olarak tanınamamaktaydı. Örneğin Somalya’da olduğu gibi. Takibin Cenevre Sığınmacılar Sözleşmesi anlamında takip olarak sınıflardırılması için, bunun yerine, devletin veya –eğer artık bulunmuyorsa- devleti kontrol altında tutan bir partinin veya organizasyonun ve bir uluslararası organizasyonun korumayı teminat altına alma olanağının bulunmadığı koşulları gereklidir. Bunun haricinde yeni göç yasası’na cinselliğe özgül takip yeni sığınma gerekçesi olarak eklenmiştir. Örneğin genital organının tahrif edilmiş olması veya edilmesi tehlikesinin bulunması halinde bir kadın sözleşme sığınmacısı olarak tanınabilir. Bunun haricinde sözleşme sığınmacılarının hukuki konumlarında düzelmeler olmuştur. Sığınmacılar ve Göç Federal Dairesi’nin yabancılar dairesine itiraz veya geri alma koşullarının bulunmadığı bildirisini takiben, henüz üç senenin dolması halinde –sekiz sene yerine- süresiz bir oturma hakkını (Yerleşme İzni) almağa hak kazanılır. Sözleşme sığınmacıları bundan sonra çocuklarını ve ailelerini sonradan getirme hakkına, yeterli derecede ikamet olanağının bulunması ve geçimlerinin teminat altına alınmış olması koşullarıyla, sahip olacaklardır. Bunların oluşmamış olması halinde dahi, yabancılar dairesi kendi takdirini kullanarak onların sonradan getirilmesini kabul edebilir. Sözleşme sığınmacıların aile mensupları için aile ilticası hakkı artık bulunmaktadır. Onların, iltica hakkı olanların aile mensupları için geçerli olan, aynı koşulları yerine getirmeleri gerekmektedir. İltica usul yasasındaki kurallar şimdiye kadar bu hakkı yalnız iltica hakkı olan kişi için öngörmekteydi.
• İltica ile ilgili işlemlerde neler değişiyor?
Burada yeni olan, iltica müteakip davasına bağlı olarak “tedarik edilen sonradan sığınma gerekçeleri” dahi artık sözleşme sığınmacısı olarak korunma gerekçelerini oluşturamamakta olmasıdır. Bu durum sürgündeki bütün politik çalışmaları ilgilendirmekte ve şimdiye kadar geçerli olan hukuka karşın kötüleşme anlamına gelmektedir. Bu gibi gerekçeler şimdiye kadar iltica hakkı olan kişi olarak tanınmalara yolaçmamış olsa bile, sözleşme sığınmacısı statüsü altında, hatta hiç de az olmayan yoğunlukta, ülkeden sürülmeden korunmalara yolaçmıştır.
29. İltica hukukundaki değişiklikler¶
• İkamet izniniz nezaman geçersiz olur?
a) geçerlilik süresinin bitmesi durumunda,
b) onu feshedecek bir koşulun oluşması durumunda,
c) yabancılar dairesi tarafından ikamet izninin geri alınması durumunda,
d) yabancılar dairesi tarafından ikamet izninin iptali durumunda,
e) size karşı verilen ülkeden çıkarılma kararı gerekçesiyle,
f) en yüksek eyalet makamının veya Federal İçişleri Bakanlığı’nın sizekarşı olan bir sürülme talimatının bildirilmesi durumda,
g) size insani gerekçelerle bir izin verildikten sonra, bir iltica talebinde bulunmanız durumunda veya
h) süresiz olarak yurt dışına seyahat etmeniz veya yurt dışında altı aydan fazla bir süre ikamet etmeniz ve Almanya’ya tekrar dönmediğiniz durumlarda silinir.
Buradaki son madde
- süreyi vaktinde bir yabancılar dairesi huzurunda (mümkün olduğu kadar yurt dışına çıkmadan) uzattırırsanız,
- askerliğinizi vatanınızda yaptıktan sonra, bu hizmetin bitiminden sonraki üç aylık bir süre içinde tekrar Almanya’ya dönmüşseniz,
- yerleşme izni sahibi olarak, bir alman vatandaşı ile evlilik münasebeti içinde birlikte yaşıyorsanız,
- iltica hakkı olan kişi veya Cenevre Sığınmacılar Sözleşmesi çerçevesinde tanınan sığınmacı olduğunuz durumda (sığınmacılar için bir alman makamı tarafından verilmiş bir seyahat belgesi sahibiyseniz) veya
- yerleşme izni sahibi olup, enaz 15 seneden beri hukuki yollarla Almanya’da kalmaktaysanız (geçiminizin teminat altında olduğu sürece) geçerli değildir.
Bu durumlarda yabancılar dairesi yerleşme izininin geçerliliğinin sürdüğü hakkında bir belge verir. Bununla Almanya’ya girişte ikamet hakkı daha kolay kanıtlanabilir. Sizin gerekli bir oturma izninine artık sahip olmamanız durumunda, siz yurt dışına çıkmakla yükümlüsünüz. Yurt dışına çıkma görevinin kesinleşmesi ve sizin en kısa zamanda
–veya size tanınan yurt dışına çıkma süresi içinde- gönüllü olarak yurt dışına çıkmadığınız durumlarda, siz ülkeden sürülürsünüz. Ülkeden sürülmenizin teminat altında olabilmesi için, sürülmek amacıyla tutuklanırsınız. Bu tutukluluğun nekadar süreceğine nöbetçi hakim karar verir. Sürülme Almanya’ya girme ve burada ikamet yasağını birlikte getirir.
• Bir yabancı hangi şartlarda sınır dışı edilir ?
Yabancılar yasasında eskiden olduğu gibi ikamet yasasında da sınır dışı edilme hükmünün ne zaman cebren verilmesi gerektiği, talimatının kural olarak nezaman verileceği ve hangi durumlarda bir takdir kararının verilmesi gerekebileceği düzenlenmiştir. Buradaki çerçeve ağır ceza suçlarından, ağır uyuşturucu suçlarından ve politik gerekçeli suçlardan, orta dereceli suçlarla, hafif suç işlemelere kadar, hukuk kurallarına tekrar tekrar karşı gelmelere ve mahkeme veya resmi makamların kararlarına kadar uzanır. Yeni cebri sınır dışı etme gerekçesi olarak yurda kaçak adam sokma suçları gösterilmektedir. Bir yabancının yabancıları kaçak olarak Federal Almanya’ya sokma suçlarından tecilsiz hapis cezası alması halinde, kendisinin cebren sınır dışı edilmesi gerekir. ikamet yasası bunların haricinde hem kurallar, hem de takdir çerçevesinde sınır dışı etme alanlarında, yabancılar dairesine uluslararası terorizm tehdidine karşı reaksiyon gösterme ve bir yabancıyı terorizmle mücadele çerçevesinde sınır dışı etme imkanı sağlamaktadır. Sınır dışı edilmeniz halinde ikamet hakkınız geçersiz olur. Bundan sonra Federal Almanya’yı terketmeniz gerekmektedir. Sınır dışı edilme ayrıca Almanya’ya girme ve burada kalma yasağını da beraberinde getirir. Sınır dışı edilmenin tesir süresi dilekçe verilmesi halinde kural olarak sınırlandırılır (sürenin sınırlandırılması).
• Sınır dışı edilmeye karşı korunma ne zaman oluşur?
Bir sınır dışı edilmekten korunma herşeyden önce emin bir ikamet statüsü sahibi olmanız veya Almanya’da büyümüşseniz oluşur. Diğer kelimelerle:
a) bir Yerleşme İzini sahibi olmanız ve enaz beş senedir hukuki yollardan Almanya’da ikamet etmeniz durumunda,
b) bir oturma izni sahibi olmanız ve Almanya’da doğmuş veya reşit olmayan yaşta buraya gelmiş olmanız ve enaz beş senedir hukuki yollardan Almanya’da ikamet etmeniz durumunda,
c) bir oturma izni sahibi olmanız, enaz beş senedir hukuki yollardan Almanya’da ikamet etmeniz ve ya bir yerleşme izni sahibi olan veya Almanya’da doğan veya buraya reşit olmayan yaşta gelmiş olan ve oturma izni sahibi olan bir yabancıyla evli olmanız veya bir hayat arkadaşlığı münasebi çerçevesinde birlikte yaşamanız durumunda,
d) bir yabancı olarak alman vatandaşı bir aile mensubu ile ailevi veya hayat arkadaşlığı çerçevesinde birlikte yaşamanız durumunda,
e) ilica hakkı olan kişi veya buna uygunlukta tanınan sığınmacı olmanız durumunda özel bir sınır dışı edilmeden korunma sahibisinizdir. Burada sayılan sınır dışı edilmeden korunma gerekçelerinden birinin sizde bulunması durumunda, siz ancak kamu güvenliğini ve düzenini bozacak ağır gerekçelerin bulunması durumunda sınır dışı edilirsiniz. Diğer korunma kuralları AB hukukundan ve ülkelerarsı sözleşmelerden oluşur. Takdire bağlı olarak verilen her sınır dışı etme kararında dikkate alınacak hususlar:
- yabancının Almanya’daki ikamet süresi, korumaya değer şahsi, ekonomik ve diğer
bağlantıları,
- sınır dışı edilmesinin Almanya’da hukuk çerçevesinde yaşayan aile mensupları veya hayat arkadaşı için doğuracağı neticeler ve
- bir sınır dışı edilmenin gerçeksel veya hukuki gerekçelerle tecil edilme imkanının bulunup, bulunmadığı. Ebeveyinleri veya velayet sahibi olan bir ebeveyin tarafı hukuki yollardan Almanya’da ikamet eden reşit olmayan yabancılar, sadece cebri bir sınır dışı gerekçesinin bulunduğu hallerde,
sınır dışı edilebilirler.
30. Ikametin sona ermesi¶
• Sizin şimdi bir oturma hakkınız veya bir süresiz oturma izniniz bulunuyorsa, 1.1.2005 tarihinden sonra hangi ikamet izni sahibi olacaksınız?
Şimdiye kadar bir süresiz oturma izniniz bulunmaktaysa – yani bir oturma hakkı veya bir süresiz oturma izni- bunlar yerleşme izni olarak geçerliliklerini sürdüreceklerdir. Aynı durum tabiidir ki, bir süresiz oturma izni veya hatta bir oturma hakkı sahibi olan, iltica hakkı sahipleri, sözleşme sığınmacıları ve kontenjan sığınmacıları için de geçerlidir. Onlar eski ikamet izinlerinin yenilenmesi için dilekçe vermek zorunluğunda değillerdir. Geçerliliğin devam etmesi otomatikman oluşur.
• Eger 1.1.2005 tarihinden önce bir süresiz oturma izni veya oturma hakkı için talepte bulunmuşsanız, hangi yasa geçerli olacaktır?
Sizin süreli bir oturma izni sahibi olarak 1.1.2005 tarihinden önce bir süresiz oturma izninin verilmesi için talepte bulunmuş olmanız ve dilekçeniz bu tarihe kadar işlem görmemiş olması durumunda, talebiniz eski hukuk –yani yabancılar yasası- çerçevesinde işleme alınacaktır. Eğer dilekçeniz kabul edilir ve size bir süresiz oturma İzni verilirse, bu izin yerleşme izni olarak geçerliliğini korur. Aynı durum sizin süreli veya süresiz bir oturma izni sahibi olarak, bir oturma hakkı verilmesi için talepte bulunmanız durumunda da geçerlidir. Bu durum sizin için, sizin süresiz bir oturma izni için koşulları yerine getirmiş olmanız, fakat yerleşme izni için olan koşulları, örneğin yasal emeklilik sigortası için 60 ay yükümlülük aidatlarını ödemiş olma durumu, henüz yerine getiremediğiniz halde, menfaatli bir durum yaratmaktadır.
• Sizin 1.1.2005 tarihinden sonra yerleşme izni için bir talepte bulunmanız ve bundan evvel
süreli bir oturma izni veya özel ikamet İzni (Aufentaltsbefugnis) sahibi olmanız durumunda hangi yasa geçerli olacaktır?
Yerleşme izni verilmesi dilekçenizde almanca bilginizin yeterli derecede olduğunu kanıtlamak zorunluğunda değilsiniz. Aslında almanca lisanı ile basit bir şekilde anlaşma olanağınızın bulunması yeterlidir. Diğer taraftan ne yasal emeklilik sigortasına 60 aylık zorunlu aidat ödeme kanıtı, ne de Federal Almanya Cumhuriyeti’nin hukuk ve tolum düzeni hakkında yeterli bilgilerinizin olduğu kanıtı gereklidir. İnsani gerekçelerle oturma izni sahibi olanların yerleşme izni alabilmeleri için gerekli 7 senelik bir sürenin hesabında, oluşan sürelere 1.1.2005 tarihinden evvelki özel ikamet izni ve müsamaha belgesi sahiplik süreleri de eklenir.
• Eger süreli bir oturma izni, amaca bağlı ikamet izni (Aufenthaltsbewilligung) veya bir
özel ikamet zni (Aufentaltsbefugnis) sahibiyseniz, 1.1.2005 tarihinden sonra hangi ikamet izni sahibi olacaksınız?
Her üç ikamet izinin 1.1.2005 tarihinden itibaren oturma izni olarak geçerliliklerini korurlar. Fakat siz bunlara, verilmelerinde gözönünde tutulan ikamet amacına ve olayın unsurlarına uygun olarak, sahip olmaya devam edeceksiniz. Bu demektir ki, örneğin size öğrenim amacıyla bir özel oturma İzni (Aufenthaltsbewilligung) verilmişse, 1.1.2005 tarihinden sonra aynı amaçla bir oturma izni sahibi olacaksınız. İkamet Yasası çerçevesinde verilen oturma izni süresi herzaman sınırlıdır.
• Yabancılar için hukuksal önlemler hakkında 1.1.2005 tarihinden sonra yeniden karar
verilecekmidir?
Yabancılar için olan, yersel veya süresel sınırlandırmalar, koşullar, yükümler, yasaklar, politik çalışmalarda kısıtlamalar, gibi önlemler ve sınır dışına çıkarmalar, sürme tehditleri veya ülkeden sürmeler geçerli kalacaklardır. Sizin eski oturma izninde bu gibi önlemlerin kayıtları bulunuyorsa, bunlar yeni ikamet yasası çerçevesinde size verilecek ikamet izninine de devredilecektir.
• Bir sözleşme sığınmacısının reşit olan bekar çocukları için hangi özellikler geçerlidir?
Sözleşme sığınmacılarının, bu güne kadar henüz oturma izni almamış, reşit olan bekar çocuklarının iltica dilekçesi vermelerine gerek yoktur. Onlara geçiş kuralları çerçevesinde bir sözleşme sığınmacısı statüsünde olmak üzere,
a) babanın veya annenin 1.1.2005 tarihinden önce sözleşme sığınmacısı olarak tanınmış
olması durumunda,
b) çocuk olarak en azından bir ebeveyin tarafının tanınmasının kesinleşmesi anından itibaren Almanya’da ikamet etmiş olması durumunda,
c) çocuğun uyum sağlayacağı bekleniyorsa ve
d) çocuğun son üç sene içinde suç işlememiş olması durumunda oturma izni verilir.
• Sizin calışma izniniz ne olacaktır?
Size 1.1.2005 tarihinden önce verilen bir calışma izni süresi doluncaya kadar geçerliliğini koruyacaktır. Eğer size yeni bir ikamet izni verilirse, halen geçerli olan eski calışma izni calışma federal acentası’nın muvafakati olarak sayılır. Eski calışma izninde bulunan sınırlandırılmalar yeni bir ikamet iznine devredilirler. Sizin şimdi sahibi olduğunuz calışma hakkı, sizin kazanç sağlamak amacıyla yapacağınız çalışmalar için, calışma federal acentasının süresiz muvafakati olarak sayılır.